Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 91339
تعداد بازدید : 2052

عرفان در عاشورا

بعد عرفانی عاشورا

این مصاحبه در سال ۱۳۹۱ توسط مجله فرهنگ روز با دکتر علی موحدیان در باره ابعاد عرفانی حماسه عاشورا انجام دشه است. در این مصاحبه دکتر موحدیان از وجود مولفه های عرفانی در بن و بنیاد حرکت امام حسین سخن می گوید.

گفت وگو با علی موحدیان عطار در باره بُعد عرفانی عاشورا

موحدیان عطار: بعد عرفانی عاشورا فراتر از سخنان و نکته های عرفانی است


 علی موحدیان عطار، محقق در حوزه دین و عرفان درباره عرفان عاشورایی که در پژوهش ها مغفول مانده است، گفت: بعد عرفانی عاشورا فراتر از سخنان و نکته های عرفانی است؛ این حماسه یک طریقه عرفانی با ویژگی های خود را به طور کامل به نمایش گذاشت.

موحدیان عطار، محقق دین پژوه، درباره اين كه عرفان عاشورایی در مکتوبات مغفول مانده یا به تمامی ابعاد آن توجه نشده است گفت: وقتی صحبت از عرفان عاشورا یا حماسه حسینی می شود، یعنی عرفان در حماسه حسینی، ممکن است به سادگی در نظر بگیریم که درون این حماسه،  جای جای آن مایه هایی از احساس عرفان و نکات یا سخنان عرفانی مشاهده می شد و فکر کنیم این یعنی عرفان عاشورایی اما واقعیت این است که این موضوع چیزی فراتر از مایه های عرفانی، سخنان عرفانی یا احوال عرفانی است. در حقیقت در این حماسه یک طریقه عرفانی با ویژگی های خاص خود به طور کامل به نمایش گذاشته شده و تحقق پیدا کرده است.
وی افزود: به عبارت دیگر، حماسه حسینی یک کارگاه عرفانی است که در آن هم نوع خاصی از طریقت نجات عرفانی مطرح است و هم این که این طریقت نجات به طور عینی و عملی محقق شده و پیش چشم تاریخ نهاده شده است.
نویسنده کتاب «از شک تا یقین» با اشاره به تعاریف گوناگونی که از عرفان در کتاب ها جای دارد، گفت: در طریقه های نجات عرفانی یا راه های عرفانی به سه گونه عمده برمی خوریم که عرفان پژوهان اغلب این سه راه به عنوان راه های عرفان می شناسند. نخست راه عمل است؛ کسانی که بیشتر به اعمال عبادی و ریاضت سیر معنوی می کنند. دوم راه معرفت است، مختص کسانی که بیشتر مایلند مسیر خود را از راه تماس،  مراقبه و تمرکز و مانند آن طی کنند. سومین راه به راه محبت و عشق مشهور است.
 موحدیان عطار عنوان کرد: به نظر می رسد در حماسه حسینی گونه خاصی از راه محبت ارایه شده و حتی تحقق پیدا کرده که می توان نام این گونه خاص را «طریقت ولایی» نهاد. بخشی از ویژگی های این طریقه نظیر همان ویژگی های راه محبت است مانند توجه و یاد مدام حق و حقیقت، یاد مداوم خدای متعادل و مظاهر آن، توکل و توسل به عنایت معشوق و محبوب و تسلیم خالصانه خود به معشوق و محبوب و همچنین عمل بدون چشمداشت و خالصانه فقط برای رضایت محبوب.
 
نویسنده و محقق حوزه عرفان با اشاره به یافته های پژوهشی خود در این حوزه که قرار است در قالب کتاب منتشر شوند، ادامه داد: این طریقه ولایت علاوه بر ویژگی هایی مانند تسلیم و اخلاص، توجه و یاد مدام نسبت به حق تعالی و حقیقت مطلق در قالب توجه و تسلیم به حجت خدا محقق می شود. در واقع همان تسلیم حق و حقیقت شدن است اما چون به طور مستقیم حق و حقیقت را نمی شناسیم در این طریقه سالک وجود خود را تسلیم حجت و ولی معصوم خدا می کند.
موحدیان عطار معتقد است: در حماسه حسینی(ع) اتفاقی که افتاد این بود که عرفان آن به این صورت نمایان شد که کسانی که ما از آ ن ها به عنوان اصحاب امام یاد می کنیم، پس از این که مراحلی از آزمون های ایمانی را پشت سرگذاشتند برای این کار برگزیده شدند و این ها با اخلاص تمام خود را تسلیم محبت و وحی خداوند یعنی حضرت اباعبدالله کردند. در این تسلیم سه اتفاق رخ می دهد؛ نخست انطباق معرفتی با حق و مظاهر آن، دوم انطباق عملی با حق و مظاهر آن و در نهایت انطباق عاطفی با حق و مظاهر آن.
وی در این باره توضیح داد:  سالک برای آن که خود را تسلیم مظاهر حق کند باید معرفت خود را با معرفت ولی خدا انطباق دهد، عمل خود و عواطفش یعنی حب و بغضش را با عواطف و حب و بغض او منطبق کند. اصحاب امام حسین(ع) این کار را کرد و با این طریق و سهولت با سرعت هرچه تمام تر به مقصود و مقصد خود رسیدند چون در پی این تسلیم و انطباق سه گانه فیض، عنایت و جذبه الهی سالک را می گیرد، از نواقص خود بیرون می کند و به مقصد خود می رساند.
وی درباره ویژگی این گونه عرفانی با سایر تعاریفی که از راه های گوناگون عرفان کرد، گفت: در دو طریقه دیگر یعنی عمل و معرفت این سهولت و سیر را نمی بینیم. همان طور که این مطلب و حقیقت در مورد اصحاب امام حسین(ع) اتفاق افتاد به طوری که کسانی مانند حر بن یزید ریاحی از آن جایگاهی که در ابتدا داشتند که در برابر امام قرار گرفته بودند به دلیل این تسلیم و قدم صدقشان با سرعت تمام به لقای الهی رسیدند.
نویسنده کتاب «مفهوم عرفان» اظهار کرد: این در حقیقت یک طریقه نجات بسیار ویژه منحصر به فرد در میان طریقت های انسانی است که در حماسه عاشورا به طور زیبا و برجسته ای به نمایش گذاشته شد. بنابراین وقتی می گوییم عرفان در حماسه حسین(ع) خیلی عمیق تر از آن است که فقط در حد و بیان نکات یا سخنان عرفانی باشد که در این حماسه رد و بدل شده یا تحقق یافته بلکه یک طریقت عرفانی آموزش و نمایش داده شده به نام طریقت ولایت.
وی در پایان یادآور شد: نتایج تحقیقات در حوزه عرفان عاشورایی یا عرفان حسینی بخشی از پروژه ای در کشف و تبیین نظام معرفتی قرآن و احادیث اسلامی است که قرار است در قسمت نجات شناسی آن به عنوان یک منبع یا تحقیق نسبتا گسترده  درباره دستگاه معرفتی قرآن و حدیث منتشر شود.
 http://farhangemrooz.com/news/1421/منبع

ثبت شده توسط : آقای علی موحدیان عطار

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :