Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 265742
تعداد بازدید : 533

معارف قرآن

جایگاه اراده در ارزش داوری انسان از دیدگاه قرآن

مقاله ای که در پی می خوانید اصالت اراده در ارزش داوری انسان و میزان توجه به این موضوع در قرآن کریم را مورد بررسی قرار داده است. پررسش این جستار این است که آیا از منظر قرآن کریم تنها اراده انسان ها معیار ارزیابی اخلاقی انسان است یا معیارهای غیرارادی نیز در این ارزیابی دخالت دارد.

جایگاه اراده در ارزش داوری انسان از دیدگاه قرآن کریم با تأکید بر فضیلت ایمان

محمدجواد دانیالی

علی موحدیان عطار

فتح الله نجارزادگان

در این مقاله ضمن اینکه اصالت اراده در ارزش داوری انسان تبیین شده است، میزان توجه به این مسئله در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته است؛ اینکه آیا از منظر قرآن کریم تنها اراده انسان ها معیار ارزیابی اخلاقی انسان است یا معیارهای غیرارادی نیز در این ارزیابی دخالت دارد. ایمان و کفر، علم و جهل، شک و یقین از جمله معیارهایی است که در قرآن برای ارزیابی اخلاقی انسان ها مطرح شده است. در برخی از این عناوین اراده نقش جدی و در برخی نقش کمرنگی دارد. در این مقاله به تفصیل جایگاه اراده در ایمانبه عنوان یکی از محوری ترین فضایل اخلاقی انسان بررسی شده است. اراده در معیارهای دیگر سعادت و ارزشمندی قرآن نیز که به نوعی ذیل ایمان هستند، تحقیق شده است؛ در مجموع این نتیجه به دست آمده که اراده در تحقق جایگاه و نقش اصلی را دارد. در برخی امور دیگر مانند شک که زمینه ساز گمراهی انسان است، اراده در شرایط خاص نقش بسیار تعیین کننده ای داشته است. بنابراین در بررسی نقش اراده و کارآمدی آن باید شرایط آن را نیز در نظر گرفت.

این مقاله با همکاری دکتر محمد جواد دانیالی (نویسنده اول)، علی موحدیان عطار (مدیر این پایگاه) و دکتر فتح الله نجارزادگان و نگارش یافته و در فصل نامه علمی ـ پژوهشی پژوهش نامه اخلاق، وابسته به دانشگاه معارف اسلامی، شماره ۳۸، در زمستان ۱۳۹ منتشر شده است. مقاله پیش رو برگرفته از پایان نامه دکتری نویسنده اول است.

خلاصه مقاله:

جایگاه اراده در ارزش داوری انسان از دیدگاه قرآن کریم با تأکید بر فضیلت ایمان محمدجواد دانیالی علی موحدیان عطار فتح الله نجارزادگان چکیده در این مقاله ضمن اینکه اصالت اراده در ارزش داوری انسان تبیین شده است، میزان توجه به این مسئله در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته است؛ اینکه آیا از منظر قرآن کریم تنها ارادۀ انسان ها معیار ارزیابی اخلاقی انسان است یا معیارهای غیرارادی نیز در این ارزیابی دخالت دارد. با این وجود، چگونه قرآن ملاک هایی غیرارادی را به عنوان معیار حسن و قبح و به تبع مجازات و پاداش معرفی کرده است؟ آیا ملاک های قرآن برای ارزش گذاری کاملا براساس ارادۀ انسان هاست یا عوامل غیر ارادی نیز در آنها نقش دارند؟ اگر کسی به واسطۀ امور غیرارادی به خدا شرک بورزد، از نگاه قرآن چگونه ارزیابی می شود؟ در این مقاله ضمن توجه به جایگاه بی بدیل اراده در ارزیابی های اخلاقی، سهم آن در ارزیابی های قرآن خصوصا در معیار قرآنی «ایمان» مورد بررسی قرار می گیرد. ارسطو در کتاب اخلاق خود تصریح دارد که فضیلت فقط مربوط به اعمالی است که از روی اراده انجام می شوند و علت آن را این می داند که ستایش و نکوهش مردم تنها شامل افعال ارادی می شود و مردم کسی را که از روی اضطرار عمل می کند با چشم اغماض و حتی گاهی به دیده ترحم می نگرند. با این وجود معیارهایی در قرآن مورد توجه قرار گرفته است که اراده در آنها نقش اندکی دارد و در برخی موارد به طور کامل غیرارادی به نظر می رسد.

برای دیدن کل مقاله به آدرس زیر مراجعه کنید: https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1345770

همچنین فایل پیوست را ببینید:


ثبت شده توسط : آقای علی موحدیان عطار

نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :